Toch maar vleesetend
Terwijl de meeste planten hun voedingstoffen gewoon uit de grond halen, zijn sommige planten vleeseters. Die komen aan hun voedingstoffen doormiddel van het vangen en verteren van vliegjes en andere insecten. En dan is er Triphyophyllum peltatum, een zeldzame tropische Afrikaanse liaan die soms z’n voedingstoffen uit de grond haalt, en soms uit vliegjes. Nu hebben Duitse onderzoekers ontdekt wat de plant aanzet om vliegjes vangende bladeren te ontwikkelen; een te kort aan fosfaat.
Triphyophyllum peltatum kan, zoals z’n naam suggereert, drie soorten bladeren ontwikkelen. Een normaal huis, tuin en keuken blad. Daarnaast vormen ze glandulaire bladeren, deze zien er meer uit als een stengel met zijtakjes die aan hun uiteinde een rood bolletje bevatten dat vochtig is met verteringssappen. En dan zijn er nog de volwassen bladeren die met de haak aan hun uiteinde de liaan helpen met klimmen. Alleen die glandulaire bladeren, die vormt de liaan niet altijd. Waarom niet was nog onduidelijk.
Om te onderzoeken wat wanneer de liaan glandulaire bladeren vormt kweekte de onderzoekers de liaan in het lab. Daar konden ze de liaan aan verschillende omstandigheden blootstellen en de reactie daarop analyseren. Omdat de glandulaire bladeren bijdragen aan het verkrijgen van voedingstoffen bestudeerde de onderzoekers het effect een te kort aan stikstof, kalium, of fosfaat.
Toch kan de liaan niet geheel zonder fosfaat afkomstig uit de grond
Wanneer er geen te kort is aan voedingstoffen maakte de liaan geen glandulaire bladeren. Groeide de planten zonder kalium dan was er geen zichtbaar verschil met planten die genoeg kalium hadden. Ook een te kort aan stikstof zorgde niet voor het vormen van glandulaire bladeren, al zag de plant er wel wat pips, vergeeld uit. Bij een te kort aan fosfaat zagen de onderzoekers groei van glandulaire bladeren. De liaan bleef glandulaire bladeren vormen naast de huis, tuin, en keuken bladeren zolang er een te kort aan fosfaat is. Gaven de onderzoekers de planten weer fosfaat, dan stopte de plant met de groei van glandulaire bladeren.
Toch kan de liaan niet geheel zonder fosfaat afkomstig uit de grond merkte de onderzoekers. Plaatste ze jonge plantjes in grond zonder fosfaat, dan overleefde deze het niet. Een klein beetje fosfaat was nodig tijdens de eerste groei van de plant. Was dit aanwezig, dan groeide het plantje sterk genoeg om na een week of 11 z’n eerste glandulaire blad te ontwikkelen om het te kort van fosfaat verder op te vangen.
Literatuur
Winkelmann, T., Bringmann, G., Herwig, A. and Hedrich, R. (2023), Carnivory on demand: phosphorus deficiency induces glandular leaves in the African liana Triphyophyllum peltatum. New Phytol. https://doi.org/10.1111/nph.18960
Plant en Zo 