Geel vs Paars
Meestal zijn de bloemen van een soort gelijk van kleur. Maar soms ook niet. Zoals voor een Tibetaanse Iris die zowel gele als paarse bloemen kan hebben. Nu laten Chinese onderzoekers in BMC Plant Biology zien dat dit het resultaat is van foutjes in het kleur-gen F3H.
Voor planten is hun bloemkleur van levensbelang. Ze trekken daarmee hun favoriete bestuivers aan. Blijven die weg, dan hebben ze een groot probleem: ze kunnen dan niet voortplanten. Om de invloed van bloemkleur hier verder te onderzoeken analyseerde de onderzoekers de Tibetaanse iris.
Het eerste waar de onderzoekers naar keken was de verhouding van stuifmeelkorrels vs ovules. Dit kan iets zeggen over hoe succesvol de bloemen zijn met het aantrekken van bestuivers. Maar in dit geval zagen de onderzoekers geen duidelijk verschil. Het aantal stuifmeelkorrels was in gele en paarse bloemen gelijk. De gele bloemen hadden meer ovules. Maar dit waren er niet genoeg om te zeggen dat de verhouding tussen stuifmeelkorrels en ovules verschillend is in gele en paarse bloemen.
Gele bloemen kunnen het paarse pigment niet meer maken
Vervolgens analyseerde de onderzoekers waarom de bloemen een verschillende kleur hadden. Hiervoor analyseerde de onderzoekers de in de bloemen aanwezige pigmenten. Niet verassend hadden paarse bloemen meer anthocyanine dan gele bloemen. Vervolg onderzoek wees uit dat de meest waarschijnlijke rede daarvoor een verschil in expressie van het anthocyanine productie gen F3H is.
Nader onderzoek liet zien dat in irissen met gele bloemen dit gen vol met mutaties zat. Mutaties die ervoor zorgde dat de plant het gen niet afleest, of verkeerd leest. Waardoor de plant geen F3H eiwit maakt. Zonder aanwezigheid van dit eiwit kan de plant geen anthocyanine maken. En zonder anthocyanine geen paarse bloemen.
Het blijkt dat ook zonder duidelijke voorkeur van bestuivers voor gele of paarse bloemen het toch zo kan zijn dat de gele bloemen op den duur de paarse gaan overheersen. Simpel omdat ze het paarse pigment niet meer kunnen maken.
Literatuur
Zhou, ZL., Wang, GY., Wang, XL. et al. Flower color polymorphism of a wild Iris on the Qinghai-Tibet plateau. BMC Plant Biol 23, 633 (2023). https://doi.org/10.1186/s12870-023-04642-9
Plant en Zo 