Waar amandelbomen hun energie opslaan, beïnvloedt de opbrengst
Meerjarige planten leggen koolhydraat voorraden aan om schaarste te overbruggen. Bijvoorbeeld zoals tijdens de winter. Nu laten Amerikaanse onderzoekers zien dat het nogal uitmaakt waar de plant z’n voorraden aanlegt.
Bomen, struiken, en andere meerjarige planten leggen voorraden van suikers en zetmeel aan om tijden van schaarste te overleven. Dit zorgt ervoor dat bomen die hun blad in de herfst verliezen het overleven totdat ze in de lente weer bladeren groeien die met behulp van fotosynthese nieuwe suikers aanmaken. Maar ook in tijden van stress, zoals tijdens warme droge dagen wanneer de planten de huidmondjes van hun bladeren gesloten willen houden en daarom de fotosynthese afschalen, bieden opgeslagen koolhydraten een uitkomst.
Maar hoe de hoeveelheid en de locatie van de koolhydraat reserves de toekomstige groei van de plant beïnvloeden was minder duidelijk. Om daar duidelijkheid in te krijgen maten de onderzoekers de reserves in amandelbomen, en keken daarnaast naar de stam groei en amandel oogst. Dit deden ze in de herfst toen de bomen een periode van schaarste ingingen, en in de lente, net nadat de bladeren zich ontvouwden.
Hogere opbrengst
Zoals verwacht waren de reserves aan het begin van de lente lager dan in de herfst. Daarbij viel op dat wanneer een boom meer reserves in z’n takken aanlegde de amandel opbrengst ook hoger was. De onderzoekers suggereren dat dit komt omdat de boom dat meer energie kan steken in de ontwikkeling van de bloemen die in het vroege voorjaar bloeien. En meer bloemen betekend een grotere kans op meer amandelen later in het jaar.
Wat de onderzoekers verbaasde was dat de groei van de stam van de boom zich negatief verhoudt tot de koolhydraat reserves in de stam. Dit was tegen de verwachtingen in omdat de in de stam opgeslagen koolhydraten ook niet bijdragen aan een hogere amandel opbrengst. Daarom lijkt het erop dat amandelbomen nog een of meerdere bestemmingen hebben voor de opgeslagen koolhydraten.
Wilde bomen hebben meer reserves
Wat verder opviel is dat gedurende de winter de hoeveelheid opgeslagen zetmeel gestaagd afnam, maar de vrijer beschikbare suikers min of meer gelijk bleven, of in het geval van takken zelfs toenamen. Dit, zo zeggen de onderzoekers, suggereert twee dingen. Ten eerste probeert de plant het niveau van vrijelijk beschikbare suikers zo gelijkmatig te houden, door beetje bij beetje zetmeel om te zetten in suikers. Ten tweede suggereert de grotere hoeveelheid vrije suikers in de takken in het begin van de lente, dat deze nodig zijn om de eerste groeispurt te ondersteunen.
Nu is dit onderzoek gedaan met amandelbomen, gekweekt voor een hoge amandel opbrengst, niet voor een goede buffer gedurende de winter. Het viel de onderzoekers op dat de reserves van amandelbomen maar 0.8 tot 2.2% van hun massa in beslag nemen. Bomen die je in het bos ziet zetten wel 4 tot 8% van hun massa aan de kant als reserves. Veel meer dus. Dit maakt de amandelbomen kwetsbaarder voor stress. Al kan goede verzorging van de bomen daar een deel daarvan opvangen.
Literatuur
Veeravelli, S.S., McElrone, A.J., Wright, I.R. et al. Trees just go “nuts”: prioritizing carbon allocation to yield in almond trees. Planta 263, 142 (2026). https://doi.org/10.1007/s00425-026-05003-0
Plant en Zo 